Wanneer je horecazaak een exploitatievergunning nodig heeft

De exploitatievergunning, vaak ook horecavergunning genoemd, geeft toestemming om een horecabedrijf te exploiteren. In veel gemeenten is die nodig, maar lokale regels bepalen welke bedrijven vergunningplichtig zijn, welke voorwaarden gelden en hoe de aanvraag verloopt. De gemeente waar je zaak komt, is het eerste aanspreekpunt. Controleer de regels voordat je een huurcontract definitief maakt of een openingsdatum vastlegt.

Wanneer heb je een exploitatievergunning nodig?

Dat hangt af van je gemeente, het soort horecabedrijf en de activiteiten op de locatie. Volgens de landelijke informatie van Business.gov.nl over de exploitatievergunning vereisen veel gemeenten een vergunning, maar verschillen de voorwaarden per gemeente. Ook kan een uitzondering gelden: een bedrijfsrestaurant of een horecagelegenheid in een sportschool kan bijvoorbeeld anders worden behandeld. Vraag daarom na of jouw concept vergunningplichtig is, ook als je alleen eten afhaalt of horeca als nevenactiviteit aanbiedt.

Een exploitatievergunning is niet hetzelfde als toestemming om alcohol te schenken. Daarvoor is een aparte alcoholvergunning nodig. Ook een terras, speelautomaat, verbouwing of afwijking van het omgevingsplan kan een afzonderlijke aanvraag of melding vragen. De stappen voor het starten van een horecabedrijf van KVK en Business.gov.nl noemen deze vergunningen apart.

Wie beoordeelt de aanvraag en waarop?

Je vraagt de exploitatievergunning aan bij de gemeente waar je bedrijf gevestigd is. De gemeente beoordeelt de aanvraag aan de hand van lokale regels, waaronder vaak de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), de gemeentelijke verordening voor onder meer openbare orde en veiligheid. Ook moet je plannen passen binnen het omgevingsplan voor de locatie.

De precieze voorwaarden verschillen. De gemeente kan informatie vragen over de inrichting, bedrijfsactiviteiten, leidinggevenden en financiering. Ook kan een Bibob-onderzoek onderdeel zijn van de procedure. Controleer de vergunningpagina en het aanvraagformulier van jouw gemeente om te zien welke stukken voor jouw situatie nodig zijn.

Hoe lang duurt de aanvraag?

Er is geen vaste landelijke behandeltijd die voor iedere gemeente geldt. Als concreet voorbeeld vermeldt de gemeente Amsterdam voor haar aanvraag een termijn van 16 weken. Dat is een lokale termijn en geen algemene norm voor heel Nederland. Vraag je eigen gemeente naar de beslistermijn en wanneer die ingaat, bijvoorbeeld pas nadat je aanvraag compleet is.

Plan de vergunningaanvraag ruim vóór je beoogde opening. Een onvolledige aanvraag, aanvullende vragen of een Bibob-toets kan de planning beïnvloeden. Leg daarom niet alleen je openingsdatum, maar ook de voorwaarden in je huur- of koopafspraken zorgvuldig vast. De exploitatievergunning is bovendien maar één onderdeel van de voorbereiding; bekijk ook welke zaken je vóór de opening moet regelen.

Welke vergunningen passen bij jouw bedrijfsplan?

Maak onderscheid tussen de toestemming om de zaak te exploiteren en vergunningen voor specifieke activiteiten. Afhankelijk van je plan kan het gaan om:

• een exploitatievergunning voor het horecabedrijf;
• een alcoholvergunning als je alcohol verkoopt en schenkt;
• een terrasvergunning voor gebruik van openbare ruimte;
• een vergunning voor een speelautomaat;
• een omgevingsvergunning of melding bij verbouwing of een activiteit die onder de omgevingsregels valt.

Niet iedere zaak heeft al deze vergunningen nodig. Laat je gemeente per activiteit bevestigen wat van toepassing is. Bij alcoholverstrekking kunnen ook eisen rond sociale hygiëne gelden; controleer daarvoor de afzonderlijke voorwaarden voor de alcoholvergunning.

Hoe pak je de aanvraag praktisch aan?

1. Controleer eerst de locatie. Zoek in het omgevingsplan op of horeca op het adres is toegestaan en neem bij twijfel contact op met de gemeente.
2. Beschrijf je bedrijfsplan concreet. Vermeld onder meer wat je serveert, of je alcohol schenkt, of je een terras wilt en welke openingstijden je voor ogen hebt.
3. Vraag de gemeente welke vergunningen nodig zijn. Controleer de lokale APV, voorwaarden, formulieren, kosten en verwachte behandeltijd.
4. Verzamel de gevraagde stukken en dien de aanvraag compleet in. Bewaar de bevestiging en reageer tijdig op aanvullende vragen.
5. Wacht op de benodigde besluiten. Open pas wanneer je de vereiste toestemmingen hebt en aan de bijbehorende voorwaarden voldoet.

Wat controleer je voordat je opent?

Lees het besluit zorgvuldig: controleer of de vergunning op de juiste ondernemer, locatie en bedrijfsactiviteiten betrekking heeft, en noteer eventuele voorschriften. Veranderen later je rechtsvorm, leidinggevenden, locatie, terras of activiteiten, vraag dan bij de gemeente na of je de vergunning moet laten aanpassen of opnieuw moet aanvragen. Volgens Business.gov.nl kunnen zulke veranderingen gevolgen hebben voor de bestaande vergunning.

Controleer daarnaast of je afzonderlijke aanvragen, meldingen en verplichtingen rond voedselveiligheid hebt geregeld. De exploitatievergunning vervangt die niet. Zo voorkom je dat je bij de voorbereiding alleen op één vergunning let en andere voorwaarden voor jouw zaak over het hoofd ziet.