Direct naar de inhoud

Laatst gepubliceerd op 37 artikelen5 rubrieken

Praktisch over horeca, voeding en koken

KOF

Hoeveel koffie zet je met 1 kilo bonen? Reken per kop

Een kilo bonen lijkt veel, maar het aantal koppen hangt vooral af van je dosering en de inhoud van je kop. Met de rekenvoorbeelden voor filterkoffie en espresso kun je de opbrengst inschatten én aanpassen aan jouw recept.

Door Sanne de Vries · · 6 min leestijd

Witte kop zwarte koffie naast kom met koffiebonen op houten vensterbank
Witte kop zwarte koffie naast kom met koffiebonen op houten vensterbank

Wil je voor thuis koffie inslaan of voor je zaak inschatten hoeveel porties een zak bonen oplevert? Dan is “een kopje” geen vaste rekeneenheid: een klein kopje en een grote mok vragen niet dezelfde hoeveelheid koffie, en espresso gebruikt een andere dosis dan filterkoffie. Daarom begint een bruikbare berekening bij het aantal gram bonen per zetbeurt. Hieronder vind je richtwaarden, afgeronde aantallen porties en een manier om de uitkomst met je eigen koppen en machine te controleren.

Hoeveel porties levert een kilo op?

Voor filterkoffie noemt de Specialty Coffee Association een uitgangspunt van 55 gram koffie per liter water. Een Nederlandse richtwaarde ligt vaak rond 60 gram per liter. Het koffiemagazine NBPA beschrijft die bandbreedte en rekent voor een mok van 250 ml met ongeveer 14 tot 15 gram koffie. Dat zijn startpunten, geen vaste regels voor iedere boon of machine. Volgens die dosering levert 1 kilo ongeveer 16 tot 18 liter zetwater op. De bandbreedte en de kopvoorbeelden staan bij de uitleg over doseren per zetmethode.

De tabel rekent met 1.000 gram bonen en rondt steeds naar beneden af op volledige porties. Bij filterkoffie staat de hoeveelheid water die je met de dosis kunt zetten. Het aantal koppen is dus een rekenschatting op basis van dat watervolume, geen garantie dat iedere kop exact dezelfde inhoud heeft.

Zetwijze of portieRekenbasisOpbrengst uit 1 kilo
Filterkoffie, per liter55 g koffie per liter water18 volledige liters
Filterkoffie, per liter60 g koffie per liter water16 volledige liters
Kleinere filterportie7 g koffie per portie142 porties
Filterportie8 g koffie per portie125 porties
Filterportie9 g koffie per portie111 porties
Mok filterkoffie van 250 ml15 g koffie per mok66 mokken
Dubbele espresso18 g koffie per dosis55 dubbele doses
Dubbele espresso20 g koffie per dosis50 dubbele doses
Grotere dosis30 g koffie per zetbeurt33 porties

De tabel laat zien waarom een kaal antwoord als “ongeveer honderd koppen” weinig zegt. Bij 7 gram per portie kom je boven de 140 uit; bij 15 gram per grote mok blijf je onder de 70. Ook moet je bij espresso onderscheid maken tussen de dosis gemalen koffie en de hoeveelheid drank die in het kopje terechtkomt. Een dubbele espresso is één zetbeurt met een grotere dosis, niet simpelweg twee filterkoppen.

Welke dosis past bij jouw kop?

Begin met de methode en de hoeveelheid die je daadwerkelijk serveert. Douwe Egberts noemt voor filterkoffie ongeveer 7 gram gemalen koffie per 100 tot 125 ml water. Volgens die richtlijn levert 1 kilo 142 porties van 7 gram op; de hoeveelheid water per portie ligt dan tussen 100 en 125 ml. Een mok van 250 ml vraagt met de 55 tot 60 gram per liter als uitgangspunt ongeveer 14 tot 15 gram. Dat verklaart waarom het aantal porties bijna halveert wanneer je van kleine koppen naar grote mokken gaat.

Bij espresso tel je de koffie in het filterbakje, niet het volume van het uiteindelijke drankje. De NBPA geeft als voorbeeld 18 gram koffie voor een dubbele espresso met een opbrengst van ongeveer 36 gram espresso. Met 1.000 gram bonen kun je bij precies die dosis 55 volledige dubbele doses zetten, met 10 gram over. Gebruik je 20 gram per dubbele dosis, dan zijn het er 50. Een ristretto of lungo kan een andere hoeveelheid drank opleveren, maar verandert op zichzelf niet de hoeveelheid bonen die je in het bakje doseert.

Voor een Americano wordt espresso met water aangelengd. Dat vergroot de drank, maar niet het aantal doses dat uit de kilo komt: de espresso is al gezet. Wie filterkoffie en een verdunde espressodrank naast elkaar zet, moet dus niet alleen de inhoud van de kop vergelijken. De hoeveelheid bonen per portie blijft de basis voor de opbrengst. Een Americano met een espressomachine maken is daarom een andere berekening dan filterkoffie per mok.

Wat laat het aantal porties veranderen?

De grootste factor is de dosis in gram. Iedere extra gram gaat af van de hoeveelheid die beschikbaar is voor volgende koppen. Bij filterkoffie bepalen daarnaast de inhoud van je kop en de verhouding tussen koffie en water hoeveel porties je uit een kilo haalt. Houd de receptverhouding gelijk wanneer je een grotere hoeveelheid zet: meer water vraagt dan ook om meer koffie.

Ook de gekozen zetmethode telt. Een filterrecept en een espressorecept gebruiken andere verhoudingen en meten niet hetzelfde: bij filterkoffie kijk je vaak naar koffie ten opzichte van zetwater, bij espresso naar de dosis koffie en het gewicht van de espresso in het kopje. Gebruik daarom geen filterdosering om het aantal espressoshots te schatten. De richtwaarden van de Specialty Coffee Association zijn specifiek een uitgangspunt voor filterkoffie, terwijl de espressoberekening hierboven uitgaat van de afzonderlijke dosis in het bakje.

Verder kan koffie verloren gaan tijdens malen, doseren of schoonmaken. Dat verlies is niet in de theoretische tabel verwerkt. Hoeveel er bij jouw werkwijze achterblijft, verschilt per molen en machine; zonder meting is daar geen vast aantal gram voor te geven. Bij een zaak kun je daarom beter de werkelijk gebruikte hoeveelheid per verkochte portie meten dan de volledige kilo als exact aantal verkoopbare koppen behandelen. Een nauwkeurige dosering begint met bonen afwegen en een passend maalresultaat; zie ook de algemene uitleg over koffie zetten per methode.

Zo bereken je de opbrengst voor je eigen recept

  1. Weeg de hoeveelheid bonen die je voor één zetbeurt gebruikt. Noteer die in gram, ook als je normaal met een maatschep werkt.
  2. Deel 1.000 gram door die dosis. Rond naar beneden af, want een gedeeltelijke dosis is geen volledige portie. Bij 8 gram is de uitkomst 125; bij 18 gram is die 55 volledige doses.
  3. Bepaal voor filterkoffie hoeveel water je per dosis gebruikt en meet de inhoud van je kop of mok. Reken met de liters die je zet, niet met een onbekende maat “kopje”.
  4. Noteer bij espresso hoeveel gram koffie erin gaat en of je de uitkomst als enkele of dubbele dosis telt. Houd de hoeveelheid espresso in het kopje apart van de hoeveelheid bonen.
  5. Herhaal de berekening met je echte werkwijze als je bonenverlies wilt meenemen. Weeg bijvoorbeeld een representatieve hoeveelheid bonen vóór het malen en vergelijk die met wat je voor de porties hebt gedoseerd.

Een schepje is handig tijdens het zetten, maar het gewicht kan veranderen door de manier van vullen en de boon. Weeg het schepje een keer met jouw bonen en gebruik die meting als je toch in schepjes wilt blijven werken. De hoeveelheid koffie per kop of kan bepalen wordt zo gekoppeld aan een concrete dosering in plaats van aan een onduidelijke kopmaat.

Controleer de schatting met een echte kilo

De berekening is pas bruikbaar als je meeteenheden overeenkomen. Weeg droge bonen vóór het malen, tel volledige zetbeurten en meet bij filterkoffie het water dat je werkelijk in de machine doet. Een kopje van 125 ml en een mok van 250 ml zijn geen vergelijkbare porties, zelfs als ze allebei als één kop worden geteld. Bij espresso noteer je de dosis per bakje en tel je een dubbele dosis als één dubbele espresso.

Vergelijk vervolgens de voorspelling met het aantal porties dat je daadwerkelijk kunt maken. Is de opbrengst lager, controleer dan eerst of je dosis groter is dan het recept waarop je rekende, of dat je koppen meer bevatten. Kijk daarna pas naar achterblijvende bonen of gemalen koffie. Zo zie je welk verschil door de berekening komt en welk verschil door de dagelijkse werkwijze.

Voor inkoop of voorraadplanning is het verstandig met je eigen gemiddelde dosis te rekenen. Deel 1.000 door het gemeten aantal gram per portie en rond naar beneden af. Voor filterkoffie kun je daarnaast het aantal liters delen door de inhoud van je gebruikelijke kop. Dan krijg je twee controleerbare uitkomsten: hoeveel zetbeurten de bonen opleveren en hoeveel porties je daar ongeveer uit serveert.

Veelgestelde vragen

Hoeveel koppen filterkoffie haal je uit 1 kilo bonen?

Bij een dosering van 7 gram per portie levert 1 kilo theoretisch 142 volledige porties op. Gebruik je 15 gram voor een mok van 250 ml, dan kom je uit op 66 volledige mokken. Dat verschil komt door de hoeveelheid koffie per portie, niet door een vaste opbrengst per kilo. Weeg je eigen dosis om een bruikbare schatting voor jouw kopmaat te maken.

Hoeveel dubbele espresso’s haal je uit 1 kilo bonen?

Bij 18 gram koffie per dubbele espresso kun je 55 volledige dubbele doses rekenen. Met 20 gram per dosis zijn het 50. De opbrengst is dus afhankelijk van de ingestelde hoeveelheid koffie in het filterbakje. Tel een dubbele espresso als één portie die met een grotere dosis wordt gezet, niet automatisch als twee afzonderlijke zetbeurten.

Is 1 kilo bonen genoeg voor 100 koppen koffie?

Dat kan, maar het hangt af van je recept. Bij 9 gram per portie levert 1 kilo 111 volledige doses op; bij 15 gram per mok zijn het er 66. Voor 100 porties moet de dosis gemiddeld maximaal 10 gram zijn. Controleer ook of je met “kop” een kleine portie of een grote mok bedoelt.

Verandert de opbrengst als je de koffie sterker zet?

Ja. Als je per zetbeurt meer gram koffie gebruikt, zijn er minder volledige porties uit dezelfde kilo. Bij filterkoffie kun je bijvoorbeeld de hoeveelheid koffie verhogen zonder het watervolume evenredig te verhogen. Noteer daarom zowel de dosis als de hoeveelheid water; alleen het aantal milliliters in de kop vertelt niet hoeveel bonen zijn gebruikt.

In de rubriek Koffie & drank